Wikipedia:Dagens skandinaviske artikel/juni 2006

Fra Wikipedia, den frie encyklopædi
Spring til navigation Spring til søgning


Dagens skandinaviske artikel-arkiv for 2015
Januar - Februar - Marts - April - Maj - Juni - Juli - August - September - Oktober - November - December

Dagens skandinaviske artikel-arkiv for 2014
Januar - Februar - Marts - April - Maj - Juni - Juli - August - September - Oktober - November - December


Wikipedia:Dagens skandinaviske artikel - tidligere år

I dag er det tirsdag, 16. juli 2019; klokken er 12:56 (UTC)

Hvis dagens artikel på forsiden ikke viser dagens artikel for dagen i dag, så er det sandsynligvis fordi cachen ikke er opdateret korrekt.
Tryk på dette link for at opdatere forsiden til den korrekte dagens artikel.
Tryk på dette link for at gøre det samme for denne side .

Dagens skandinaviske artikel[redigér wikikode]

Et arkiv over dagens skandinaviske artikler der blev vist på forsiden. Artiklerne følger en rotationsordning, da de andre skandinaviske Wikipediaer ikke skifter artikel hver dag:

Artiklerne kan hentes her[redigér wikikode]

Skanwiki - dette er at foretrække, eftersom de her allerede ligger færdig-formaterede til brug på den danske wikipedia:


Hvis de ikke endnu ligger klar på Skanwiki, kan du gå direkte til disse steder:


1. juni

Fire av Marx-brødrene

Brødrene Marx var fem komikerbrødre som opptrådte i vaudevilleforestillinger, teaterstykker, filmer og på TV. Brødrene var Chico (Leonard, 18871961), Harpo (Adolph Arthur, 18881964), Groucho (Julius Henry, 18901977), Gummo (Milton, 18921977) og Zeppo (Herbert, 19011979).

Brødrene Marx’ forestillinger ble populære akkurat på den tiden hvor Hollywood gikk over til talefilm. Brødrene fikk en kontrakt med Paramount og de ga seg i kast med en filmkarriere. Deres to første filmer var tilpasninger av deres Broadway-forestillinger: «The Cocoanuts» (1929) og «Animal Crackers» (1930). Les mer
se - se norsk - diskussion - historik


2. juni

Det ecuadorianske flagget.

Ecuador er eit land ved ekvator, nordvest i Sør-Amerika. Landet grensar til Colombia og Peru og har kystline mot Stillehavet. Ecuador er eit av dei minste landa på dette kontinentet, det åttande største målt i flatevidd. Den 24. mai 1822 vart landet sjølvstendig. Les meir...
se - se norsk - diskussion - historik


3. juni

En tvättbjörn

Tvättbjörnen är en art i familjen halvbjörnar som ursprungligen levde i mellersta och norra Amerika, men sedan mitten av 1900-talet finns även populationer i mellersta Europa och i Kaukasus. Tvättbjörnar bebor huvudsakligen löv- och blandskog som är rik på vattendrag. Nuförtiden påträffar man dem även i bebodda områden. Sitt namn har tvättbjörnen fått av sin besynnerliga vana att doppa födan i vatten och gnida den mellan framtassarna, liksom för att tvätta den.
se - se svensk - diskussion - historik


4. juni Evnafrøði er læran um eginleikarnar hjá lívrunnum og ólívrunnum evnum og hvussu tey samspæla við onnur lívrunnin og ólívrunnin evni. Av tí at evni, sum eru ymiskar samansetingar av atomum, eru so fjølbroytt, so granska evnafrøðingar ofta hvussu atom av ymiskum frumevnum samspæla og soleiðis skapað mýl, og eisini hvussu ymisk mýl samspæla sínamillum. Evnafrøði verður ofta kallað tann miðsavnandi vísindin, av tí at hon knýtir aðrar vísindagreinir saman.
se - historik


5. juni

Yorks hvite rose

Rosekrigene er et navn på den periodevise borgerkrigstilstanden i England mellom 1455 og 1487. Kampen sto om Englands trone, og hovedmotstanderne var Husene York og Lancaster. Begge slekter stammet fra Huset Plantagenet, idet de kunne spore sine aner til Edvard III. Navnet Rosekrigene ble ikke brukt i samtiden. Det har sitt opphav i symbolene som ble brukt av partene, en hvit rose for York og en rød for Lancaster.
Krigene ble utkjempet av riddere og deres føydalhærer. Lancaster hadde det meste av sin støtte i nord og vest, mens York var sterke i sør og øst. På grunn av de store tapstallene blant adelen var krigene en sentral faktor i svekkelsen av den føydale makten, noe som førte til at man under Huset Tudor fikk et sterkt, sentralisert monarki. Les mer…
se - se norsk - diskussion - historik


6. juni

DS «Oster»

DS «Oster» er ein dampbåt som vart bygd 1908 ved Christianssands Mek. Værksted for Indre Nordhordlandske Dampskibsselskab. Han gjekk i fast rute mellom Osterfjorden og Bergen som kombinert passasjer- og lastebåt. I 1963 skreiv den bergenske døvepresten Ragnvald Hammer diktet «Dar kjem dampen» til ære for rutebåten. Ivar Medaas sette seinare melodi til dette diktet. Les meir…
se - se norsk - diskussion - historik


7. juni Tintin är huvudpersonen i 23 seriealbum som skrevs och tecknades av belgaren Georges Remi, alias Hergé. Hjälten Tintin är en ung resande reporter som åtföljs av sin trogna hund Milou, den alkoholiserade kapten Haddock, de klantiga detektiverna Dupond och Dupont och den egensinnige Professor Kalkyl, och ständigt råkar in i halsbrytande äventyr.
se - se svensk - diskussion - historik


8. juni

Yorks hvite rose

Rosekrigene er et navn på den periodevise borgerkrigstilstanden i England mellom 1455 og 1487. Kampen sto om Englands trone, og hovedmotstanderne var Husene York og Lancaster. Begge slekter stammet fra Huset Plantagenet, idet de kunne spore sine aner til Edvard III. Navnet Rosekrigene ble ikke brukt i samtiden. Det har sitt opphav i symbolene som ble brukt av partene, en hvit rose for York og en rød for Lancaster.
Krigene ble utkjempet av riddere og deres føydalhærer. Lancaster hadde det meste av sin støtte i nord og vest, mens York var sterke i sør og øst. På grunn av de store tapstallene blant adelen var krigene en sentral faktor i svekkelsen av den føydale makten, noe som førte til at man under Huset Tudor fikk et sterkt, sentralisert monarki. Les mer…
se - se norsk - diskussion - historik


9. juni

DS «Oster»

DS «Oster» er ein dampbåt som vart bygd 1908 ved Christianssands Mek. Værksted for Indre Nordhordlandske Dampskibsselskab. Han gjekk i fast rute mellom Osterfjorden og Bergen som kombinert passasjer- og lastebåt. I 1963 skreiv den bergenske døvepresten Ragnvald Hammer diktet «Dar kjem dampen» til ære for rutebåten. Ivar Medaas sette seinare melodi til dette diktet. Les meir…
se - se norsk - diskussion - historik


10. juni Tintin är huvudpersonen i 23 seriealbum som skrevs och tecknades av belgaren Georges Remi, alias Hergé. Hjälten Tintin är en ung resande reporter som åtföljs av sin trogna hund Milou, den alkoholiserade kapten Haddock, de klantiga detektiverna Dupond och Dupont och den egensinnige Professor Kalkyl, och ständigt råkar in i halsbrytande äventyr.
se - se svensk - diskussion - historik


11. juni Evnafrøði er læran um eginleikarnar hjá lívrunnum og ólívrunnum evnum og hvussu tey samspæla við onnur lívrunnin og ólívrunnin evni. Av tí at evni, sum eru ymiskar samansetingar av atomum, eru so fjølbroytt, so granska evnafrøðingar ofta hvussu atom av ymiskum frumevnum samspæla og soleiðis skapað mýl, og eisini hvussu ymisk mýl samspæla sínamillum. Evnafrøði verður ofta kallað tann miðsavnandi vísindin, av tí at hon knýtir aðrar vísindagreinir saman.
se - historik


12. juni

Lille Torungen fyr i Aust-Agder ble opprettet i 1844 og nedlagt i 1914. Fyret har landets høyeste fyrtårn av tegl (28,9 m).

Et fyr er et sjømerke med lys til hjelp for navigering på havet. Fyrene sender ut lys fra et system av lamper og linser, og er en del av et avansert system av sjømerker på kysten. Internasjonale systemer gjør at skipene finner fram, når de går ut av sektoren fra ett fyr, er de snart inne i en ny sektor. I dag defineres totalt 107 anlegg som fyrstasjoner i Norge. Ansvar for fyrbelysning og seilmerker i Norge ligger hos Fyr- og merketjenesten i Kystdirektoratet.
Fyr har blitt brukt som seilmerker helt siden oldtiden. De tidligest fyrene var bålfyr, og de første vi kjenner til ble brukt av fønikerne. Sentrum i deres imperium ble havnebyen Karthago, som ble grunnlagt 814 f.Kr. Festningsverkene her ble tidlig komplettert med et fyrtårn. Les mer…
se - se norsk - diskussion - historik


13. juni

nn:Ingapirca monument frå inkatida

Ecuadoriansk historie handlar om historia for territoriet som utgjer dagens ecuadorianske stat. Økologiske og topografiske forhold i området var eit hinder for tidleg integrasjon, så ulikskap i språk, trusspørsmål og levevis vart framdyrka. Dette hindra ikkje handelssamkvem mellom folkeslag i dei ulike regionar. Det opphavelege namnet for statsdanning var Quito, det som er kalla det første store kongeriket Quito vart skipa ein gong på 1300-talet. Grensedraginga for den moderne staten Ecuador har vore konfliktfylt emne fram til 1998 då ein fredsavtale med Peru kom i stand. Ecuador fekk då ein kvadratkilometer av Peru i Amazonasregionen (Oriente) i sør og grensa vart endeleg fastlagd. Den førkolumbiske historia i området som no er Ecuador har ikkje vore omfatta med same interesse som for nabolandet Peru, og kjeldane for det som er skrive om menneskeleg verksemd i Ecuador i denne tidsbolken har ikkje same pålitande som frå tida etter spansk kolonisering. Les meir
se - se norsk - diskussion - historik


14. juni

Nasser

Den egyptiske politikern Gamal Abdel Nasser var bara 34 år när han 1952 deltog i en statskupp och störtade kung Farouk. Nasser blev snart premiärminister och president. När han 1956 förstatligade Suezkanalen ledde detta till Suezkrisen. Hans ideologiska budskap, panarabismen, gjorde honom till en av Mellanösterns mest inflytelserika ledare under 1950- och 1960-talen.
se - se svensk - diskussion - historik


15. juni

Lille Torungen fyr i Aust-Agder ble opprettet i 1844 og nedlagt i 1914. Fyret har landets høyeste fyrtårn av tegl (28,9 m).

Et fyr er et sjømerke med lys til hjelp for navigering på havet. Fyrene sender ut lys fra et system av lamper og linser, og er en del av et avansert system av sjømerker på kysten. Internasjonale systemer gjør at skipene finner fram, når de går ut av sektoren fra ett fyr, er de snart inne i en ny sektor. I dag defineres totalt 107 anlegg som fyrstasjoner i Norge. Ansvar for fyrbelysning og seilmerker i Norge ligger hos Fyr- og merketjenesten i Kystdirektoratet.
Fyr har blitt brukt som seilmerker helt siden oldtiden. De tidligest fyrene var bålfyr, og de første vi kjenner til ble brukt av fønikerne. Sentrum i deres imperium ble havnebyen Karthago, som ble grunnlagt 814 f.Kr. Festningsverkene her ble tidlig komplettert med et fyrtårn. Les mer…
se - se norsk - diskussion - historik


16. juni

nn:Ingapirca monument frå inkatida

Ecuadoriansk historie handlar om historia for territoriet som utgjer dagens ecuadorianske stat. Økologiske og topografiske forhold i området var eit hinder for tidleg integrasjon, så ulikskap i språk, trusspørsmål og levevis vart framdyrka. Dette hindra ikkje handelssamkvem mellom folkeslag i dei ulike regionar. Det opphavelege namnet for statsdanning var Quito, det som er kalla det første store kongeriket Quito vart skipa ein gong på 1300-talet. Grensedraginga for den moderne staten Ecuador har vore konfliktfylt emne fram til 1998 då ein fredsavtale med Peru kom i stand. Ecuador fekk då ein kvadratkilometer av Peru i Amazonasregionen (Oriente) i sør og grensa vart endeleg fastlagd. Den førkolumbiske historia i området som no er Ecuador har ikkje vore omfatta med same interesse som for nabolandet Peru, og kjeldane for det som er skrive om menneskeleg verksemd i Ecuador i denne tidsbolken har ikkje same pålitande som frå tida etter spansk kolonisering. Les meir
se - se norsk - diskussion - historik


17. juni

Nasser

Den egyptiske politikern Gamal Abdel Nasser var bara 34 år när han 1952 deltog i en statskupp och störtade kung Farouk. Nasser blev snart premiärminister och president. När han 1956 förstatligade Suezkanalen ledde detta till Suezkrisen. Hans ideologiska budskap, panarabismen, gjorde honom till en av Mellanösterns mest inflytelserika ledare under 1950- och 1960-talen.
se - se svensk - diskussion - historik


18. juni

Rameau Traite de l’harmonie.jpg

Barokkimusiikki on termi, jolla tarkoitetaan kaikkea 1600-luvulla ja 1700-luvun alkupuolella sävellettyä länsimaista taidemusiikkia. Barokin aikana painotettiin näyttävyyttä: mahdin korostaminen näkyi muodissa, teatterin kulissirakennelmissa sekä tavassa puhua ja kirjoittaa. Barokkitaiteessa rakastettiin ylenpalttista koristelua, mutta ulkonaisen loiston ohella siihen sisältyy hyvin paljon aitoa herkkyyttä ja uskonnollista lämpöä.
se - historik


19. juni

Silkeveien var en serie med sammenkoblede ruter gjennom Sentral-Asia og Sør-Asia ved hjelp av karavaner og sjøgående skip som koblet sammen Chang'an i Kina med Antiokia i Syria; i tillegg til andre steder. Dens innflytelse gikk videre til Korea, og endte til slutt i Japan. Silkeveien er en oversettelse fra det tyske Seidenstraße. Begrepet ble første gang brukt av den tyske geografen Ferdinand von Richthofen i det 19.århundret. Les mer
se - se norsk - diskussion - historik


20. juni

Utsyn over Longyearbyen

Longyearbyen er administrasjonssenteretSvalbard og har over 1 600 innbyggjarar. I 2001 utførte folk busett i Longyearbyen over 1 300 årsverk. I 2006 er det feiring av at byen er 100 år. 10. juni 2006 vert rekna som sjølve jubileumsdagen. Då er det hundre år sidan arbeidarar frå the Arctic Coal Company kom til området med material til det som skulle verta dei første overvintringsbustadene.
Longyearbyen var tidlegare eit mannsdominert gruvesamfunn, men har dei siste åra utvikla seg i retning av ein 'normal' fastlandsby med ein stadig større del kvinner og barn. Byen har eigne barnehagar, egen skole og au ein videregåande skole. Framleis er det trass i dette ein mindre del barn, ungdom og eldre enn på fastlandet, der nesten annakvar innbyggjar er under 20 eller over 65 år. På Svalbard utgjer innbyggjarane under 20 eller over 65 år berre kring 25 % av innbyggjarane. Les meir
se - se norsk - diskussion - historik


21. juni

Svalbard med Björnön längst ner på kartan

Björnön (norska Bjørnøya) är en ö i Norra Ishavet söder om Spetsbergen, Svalbard. Ön har en area på 178 km². Ön är obebodd förutom av personalen på den meteorologiska stationen. Björnön upptäcktes redan år 1596 av nederländaren Willem Barents. Ön blev norsk först 1920. I dag ingår ön i ögruppen Svalbard och lyder administrativt under sysselmannen på Svalbard.
se - se svensk - diskussion - historik


22. juni

Silkeveien var en serie med sammenkoblede ruter gjennom Sentral-Asia og Sør-Asia ved hjelp av karavaner og sjøgående skip som koblet sammen Chang'an i Kina med Antiokia i Syria; i tillegg til andre steder. Dens innflytelse gikk videre til Korea, og endte til slutt i Japan. Silkeveien er en oversettelse fra det tyske Seidenstraße. Begrepet ble første gang brukt av den tyske geografen Ferdinand von Richthofen i det 19.århundret. Les mer
se - se norsk - diskussion - historik


23. juni

Utsyn over Longyearbyen

Longyearbyen er administrasjonssenteretSvalbard og har over 1 600 innbyggjarar. I 2001 utførte folk busett i Longyearbyen over 1 300 årsverk. I 2006 er det feiring av at byen er 100 år. 10. juni 2006 vert rekna som sjølve jubileumsdagen. Då er det hundre år sidan arbeidarar frå the Arctic Coal Company kom til området med material til det som skulle verta dei første overvintringsbustadene.
Longyearbyen var tidlegare eit mannsdominert gruvesamfunn, men har dei siste åra utvikla seg i retning av ein 'normal' fastlandsby med ein stadig større del kvinner og barn. Byen har eigne barnehagar, egen skole og au ein videregåande skole. Framleis er det trass i dette ein mindre del barn, ungdom og eldre enn på fastlandet, der nesten annakvar innbyggjar er under 20 eller over 65 år. På Svalbard utgjer innbyggjarane under 20 eller over 65 år berre kring 25 % av innbyggjarane. Les meir
se - se norsk - diskussion - historik


24. juni

Svalbard med Björnön längst ner på kartan

Björnön (norska Bjørnøya) är en ö i Norra Ishavet söder om Spetsbergen, Svalbard. Ön har en area på 178 km². Ön är obebodd förutom av personalen på den meteorologiska stationen. Björnön upptäcktes redan år 1596 av nederländaren Willem Barents. Ön blev norsk först 1920. I dag ingår ön i ögruppen Svalbard och lyder administrativt under sysselmannen på Svalbard.
se - se svensk - diskussion - historik


25. juni

Rameau Traite de l’harmonie.jpg

Barokkimusiikki on termi, jolla tarkoitetaan kaikkea 1600-luvulla ja 1700-luvun alkupuolella sävellettyä länsimaista taidemusiikkia. Barokin aikana painotettiin näyttävyyttä: mahdin korostaminen näkyi muodissa, teatterin kulissirakennelmissa sekä tavassa puhua ja kirjoittaa. Barokkitaiteessa rakastettiin ylenpalttista koristelua, mutta ulkonaisen loiston ohella siihen sisältyy hyvin paljon aitoa herkkyyttä ja uskonnollista lämpöä.
se - historik


26. juni

LEGO- og DUPLO-klosser. (Foto: Wolfgang Pribitzer)

LEGO er en serie av leketøy som består av fargerike plastklosser, tannhjul, figurer og andre deler som kan monteres sammen til realistiske eller fantasifulle modeller av biler, fly, tog, bygninger, slott, sjørøverskip, romskip, månebaser, eller nesten hva som helst annet hentet fra eventyr, science fiction eller det virkelige liv. Pakkene er produsert av LEGO-gruppen, en dansk bedrift. God kvalitet og fokus på detaljer sikrer at LEGO-klosser passer sammen på mange måter, og holder seg i årevis.

LEGO-gruppen startet forsiktig i verkstedet til Ole Kirk Christiansen, en fattig snekker fra Billund i Danmark. Den innovative familieeide virksomheten vokste etterhvert til en av verdens mest respekterte leketøysprodusenter. Les mer
se - se norsk - diskussion - historik


27. juni

Willy Brandt 1965

Willy Brandt (1913-1992) var ein tysk politikarvenstresida, og rikskanslar (statsminister) i Forbundsrepublikken Tyskland frå 1969 til 1974. Han fekk Nobels fredspris i 1971 for arbeidet sitt med å betre tilhøvet til DDR, Polen og Sovjetunionen. I 1933 drog han til Noreg for å unngå nazistisk forfølging. I 1940 blei han arrestert av tyske invasjonsstyrkar, men blei ikkje gjenkjend da han var i norsk uniform og snakka flytande norsk. Han blei sett fri som andre norske soldatar, og rømte da til Sverige, der han fekk norsk statsborgarskap av den norske ambassaden.

Brandt var gift med norskfødde Rut, som han fekk to søner med, og dei to likte å reise på ferie til Noreg.
se - se norsk - diskussion - historik


28. juni

Förklaringen om de mänskliga rättigheterna från Franska revolutionen

Begreppet naturrätt (jus naturale) är ett fundamentalt begrepp för politiska ideologier och inom rättsfilosofin, varmed man åsyftar teorin att rätt existerar naturligt och är objektivt sann, samt att rätten gäller allmänt. Naturrätten är ett viktigt begrepp bland annat i diskussioner om legitimering av makt, statsbildning, ägande och krigets regler. Naturrätten formar även den idéhistoriska grunden för demokratin.

se - se svensk - diskussion - historik


29. juni

LEGO- og DUPLO-klosser. (Foto: Wolfgang Pribitzer)

LEGO er en serie av leketøy som består av fargerike plastklosser, tannhjul, figurer og andre deler som kan monteres sammen til realistiske eller fantasifulle modeller av biler, fly, tog, bygninger, slott, sjørøverskip, romskip, månebaser, eller nesten hva som helst annet hentet fra eventyr, science fiction eller det virkelige liv. Pakkene er produsert av LEGO-gruppen, en dansk bedrift. God kvalitet og fokus på detaljer sikrer at LEGO-klosser passer sammen på mange måter, og holder seg i årevis.

LEGO-gruppen startet forsiktig i verkstedet til Ole Kirk Christiansen, en fattig snekker fra Billund i Danmark. Den innovative familieeide virksomheten vokste etterhvert til en av verdens mest respekterte leketøysprodusenter. Les mer
se - se norsk - diskussion - historik


30. juni

Willy Brandt 1965

Willy Brandt (1913-1992) var ein tysk politikarvenstresida, og rikskanslar (statsminister) i Forbundsrepublikken Tyskland frå 1969 til 1974. Han fekk Nobels fredspris i 1971 for arbeidet sitt med å betre tilhøvet til DDR, Polen og Sovjetunionen. I 1933 drog han til Noreg for å unngå nazistisk forfølging. I 1940 blei han arrestert av tyske invasjonsstyrkar, men blei ikkje gjenkjend da han var i norsk uniform og snakka flytande norsk. Han blei sett fri som andre norske soldatar, og rømte da til Sverige, der han fekk norsk statsborgarskap av den norske ambassaden.

Brandt var gift med norskfødde Rut, som han fekk to søner med, og dei to likte å reise på ferie til Noreg.
se - se norsk - diskussion - historik